Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 268/2025/NĐ-CP ngày 14-10-2025, quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo. Nghị định đánh dấu bước chuyển quan trọng khi đổi mới sáng tạo chính thức trở thành trụ cột phát triển, song hành cùng khoa học và công nghệ, tạo nền tảng pháp lý mới cho doanh nghiệp và hoạt động khởi nghiệp sáng tạo.

Với loạt chính sách mang tính mở đường, Nghị định được kỳ vọng sẽ thúc đẩy doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ, qua đó hình thành động lực tăng trưởng mới dựa trên tri thức, sáng tạo và công nghệ.

Dây chuyền bốc xếp hàng tại nhà máy của Tập đoàn TH

Doanh nghiệp và khởi nghiệp ở vị trí trung tâm

Nghị định số 268/2025/NĐ-CP gồm 7 chương, 70 điều, áp dụng cho các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân tham gia hoạt động đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo trên phạm vi cả nước.

Theo đại diện Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ), điểm mới quan trọng của Nghị định là lần đầu tiên khái niệm “đổi mới sáng tạo” được đưa vào phạm vi điều chỉnh của pháp luật ở vị trí ngang hàng với khoa học và công nghệ. Cách tiếp cận này cho thấy sự thay đổi trong tư duy phát triển, từ tập trung nghiên cứu sang thúc đẩy ứng dụng, thương mại hóa và hình thành các mô hình kinh doanh mới.

Nghị định xác định doanh nghiệp là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, không chỉ đóng vai trò tiếp nhận công nghệ mà còn là chủ thể khởi tạo, phát triển và lan tỏa công nghệ mới. Đây được xem là nền tảng quan trọng để nuôi dưỡng các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Bên cạnh đó, văn bản đưa ra nhiều nhóm chính sách hỗ trợ đồng bộ như: khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu và phát triển; hỗ trợ làm chủ và nội địa hóa công nghệ; thúc đẩy văn hóa đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp trong xã hội; phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo và mạng lưới chuyên gia hỗ trợ khởi nghiệp.

Mở rộng không gian cho khởi nghiệp sáng tạo

Một điểm nhấn đáng chú ý là việc hình thành mạng lưới khoảng 100 trung tâm đổi mới sáng tạo trên toàn quốc, với yêu cầu mỗi bộ, ngành và địa phương có ít nhất một trung tâm. Các trung tâm này đóng vai trò là hạ tầng hỗ trợ khởi nghiệp, nơi kết nối doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và nhà đầu tư, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Nghị định cũng đặt nền móng cho việc thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm quốc gia và các quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương, tạo nguồn vốn rủi ro cho các dự án khởi nghiệp sáng tạo. Cùng với đó là định hướng hình thành thị trường chứng khoán chuyên biệt cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, mở ra kênh huy động vốn dài hạn cho các doanh nghiệp công nghệ.

Đổi mới cơ chế tài chính, khơi thông nguồn lực

Về cơ chế thực hiện, nhiệm vụ đổi mới sáng tạo được phân loại rõ theo phương thức xác định, hình thức triển khai và nội dung thực hiện. Các nhiệm vụ có thể được tài trợ, đặt hàng hoặc giao trực tiếp; triển khai trong chương trình quốc gia, chương trình của bộ, ngành hoặc theo định hướng ưu tiên.

Nghị định bổ sung hình thức hỗ trợ mới thông qua phiếu hỗ trợ tài chính, giúp doanh nghiệp và startup tiếp cận nguồn lực linh hoạt hơn, đồng thời khuyến khích thị trường thử nghiệm các sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới. Song song đó là các chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ lãi suất vay, nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư cho đổi mới công nghệ và khởi nghiệp sáng tạo.

Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, các quy định mới không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp đơn lẻ mà còn thúc đẩy mô hình đổi mới sáng tạo mở, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, trường đại học cung cấp tri thức và nguồn nhân lực, còn doanh nghiệp và startup là chủ thể triển khai và thương mại hóa kết quả.

Với khuôn khổ pháp lý tương đối hoàn chỉnh, Nghị định số 268/2025/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tháo gỡ các rào cản về thể chế, tài chính và tổ chức, qua đó giải phóng năng lực sáng tạo của doanh nghiệp và cộng đồng khởi nghiệp, đóng góp vào quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế bền vững của đất nước.

CASIC TỔNG HỢP