Nghị quyết số 57-NQ/TƯ đã tạo hành lang chính sách quan trọng để TP Hồ Chí Minh phát huy vai trò đầu tàu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trên cơ sở đó, thành phố đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu hình thành Trung tâm Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp mang tầm vóc quốc tế.

Nhu cầu hình thành “đầu mối” đổi mới sáng tạo

Trong nhiều năm qua, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của TP Hồ Chí Minh phát triển mạnh nhưng còn phân tán. Các viện nghiên cứu, trường đại học, khu công nghệ cao, doanh nghiệp và cộng đồng startup đều có hoạt động riêng lẻ, thiếu một trung tâm đủ năng lực điều phối và kết nối.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh, việc xây dựng Trung tâm Đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp không chỉ nhằm tạo thêm không gian làm việc, mà hướng đến hình thành một “đầu mối” tổng hợp, nơi hội tụ tri thức, công nghệ, vốn đầu tư và mạng lưới hợp tác quốc tế, thúc đẩy mạnh mẽ quá trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Định hướng phát triển theo mô hình mạng lưới

Khác với cách tiếp cận tập trung vào một địa điểm duy nhất, TP Hồ Chí Minh lựa chọn phát triển trung tâm đổi mới sáng tạo theo mô hình mạng lưới. Các “hạt nhân” đã hình thành sẽ được kết nối và nâng cấp, bao gồm Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, Khu Công nghệ cao, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP Hồ Chí Minh (SIHUB) và các trung tâm đổi mới sáng tạo do doanh nghiệp lớn vận hành.

Cách làm này giúp tận dụng tối đa nguồn lực sẵn có, đồng thời tạo sự linh hoạt trong triển khai, phù hợp với đặc thù một đô thị năng động, có khu vực kinh tế tư nhân phát triển mạnh.

Khu Công nghệ cao – trụ cột của đổi mới sáng tạo

Khu Công nghệ cao TP Hồ Chí Minh (SHTP) được xác định là một trong những trụ cột quan trọng của mô hình trung tâm đổi mới sáng tạo. Sau hơn 20 năm phát triển, SHTP đã thu hút hàng trăm dự án công nghệ cao với tổng vốn đầu tư lớn, quy tụ nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.

Tại đây, các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học và công nghệ số đang được nghiên cứu, thử nghiệm và từng bước thương mại hóa, tạo nền tảng để hình thành chuỗi giá trị công nghệ cao gắn với doanh nghiệp và startup.

Doanh nghiệp tư nhân và hợp tác công – tư

Bên cạnh khu vực công, doanh nghiệp tư nhân giữ vai trò ngày càng quan trọng trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thành phố. Các mô hình hợp tác công – tư, tiêu biểu như Tổ hợp Không gian sáng tạo CMC, cho thấy hiệu quả trong việc huy động nguồn lực xã hội cho phát triển công nghệ.

Thông qua đầu tư hạ tầng số, trung tâm dữ liệu và các nền tảng công nghệ, doanh nghiệp không chỉ tham gia vận hành trung tâm đổi mới sáng tạo mà còn trở thành lực kéo quan trọng cho hệ sinh thái khởi nghiệp.

Mô hình Tổ hợp Không gian sáng tạo CMC (CMC Creative Space – CCS) tại TP Hồ Chí Minh. Ảnh: CMC

Cơ chế chính sách tạo lực đẩy

Một trong những yếu tố then chốt để trung tâm đổi mới sáng tạo vận hành hiệu quả là cơ chế chính sách. TP Hồ Chí Minh đang tận dụng các cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 98/2023/QH15, cùng với cơ chế sandbox và hợp tác công – tư, nhằm tạo môi trường thử nghiệm an toàn cho công nghệ và mô hình kinh doanh mới.

Song song đó, thành phố đặt trọng tâm thu hút chuyên gia quốc tế, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và kết nối với các trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới, từng bước đưa hệ sinh thái khởi nghiệp của thành phố tiệm cận chuẩn mực quốc tế.

Hướng tới trung tâm đổi mới sáng tạo tầm khu vực

Từ nền tảng chính sách của Nghị quyết 57-NQ/TƯ và các nguồn lực sẵn có, TP Hồ Chí Minh đang từng bước định hình trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp theo hướng mở, linh hoạt và hội nhập. Mục tiêu không chỉ là hỗ trợ startup trong nước, mà còn thu hút doanh nghiệp, nhà đầu tư và nhân lực sáng tạo từ khu vực và thế giới.

Với cách tiếp cận theo mạng lưới và sự tham gia mạnh mẽ của khu vực tư nhân, trung tâm đổi mới sáng tạo của TP Hồ Chí Minh được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần đưa thành phố trở thành điểm đến đổi mới sáng tạo hàng đầu Đông Nam Á trong những năm tới.

CASIC TỔNG HỢP