Trong môi trường kinh doanh hiện đại, đặc biệt với các startup và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, kết nối, liên kết và hợp tác thường được nhắc đến như là yếu tố quan trọng giúp mở rộng cơ hội phát triển. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn tiếp cận hoạt động này theo hướng cảm tính, coi kết nối đơn thuần là việc làm quen, giao lưu hay mở rộng danh sách quan hệ. Thực tế cho thấy, kết nối nguồn lực trong kinh doanh là một bài toán chiến lược, đòi hỏi tư duy hệ thống và định hướng rõ ràng, chứ không phải hoạt động xã giao mang tính hình thức.

Kết nối nguồn lực là gì?

Kết nối nguồn lực trong kinh doanh có thể hiểu là quá trình liên kết con người, tri thức, tài chính, công nghệ và thị trường thông qua các mối quan hệ hợp tác nhằm phục vụ mục tiêu phát triển của doanh nghiệp. Mục tiêu cuối cùng của kết nối không phải là số lượng mối quan hệ, mà là khả năng tạo ra giá trị bổ sung cho hoạt động kinh doanh.

Một mối quan hệ chỉ thực sự là nguồn lực khi nó giúp doanh nghiệp giải quyết được vấn đề cụ thể: tiếp cận khách hàng, hoàn thiện sản phẩm, mở rộng thị trường, tối ưu chi phí hoặc nâng cao năng lực quản trị. Nếu không gắn với mục tiêu này, kết nối rất dễ trở thành hoạt động tốn thời gian nhưng ít hiệu quả.

Vì sao nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn giữa chiến lược và xã giao?

Nguyên nhân phổ biến là do doanh nghiệp chưa xác định rõ nhu cầu nguồn lực của mình trong từng giai đoạn. Khi không biết mình đang thiếu gì, việc kết nối trở nên dàn trải và cảm tính, dẫn đến tình trạng lãng phí về chi phí kết nối và ý nghĩa thực tiễn lại rất thấp. Bên cạnh đó, tâm lý ngại từ chối hoặc mong muốn giữ quan hệ rộng cũng khiến doanh nghiệp tham gia nhiều hoạt động giao lưu mà không có định hướng cụ thể. Kết quả là mạng lưới quan hệ ngày càng lớn nhưng giá trị chiến lược lại không tăng tương ứng.

Kết nối nguồn lực cần bắt đầu từ chiến lược kinh doanh

Một doanh nghiệp chỉ có thể kết nối hiệu quả khi đã có chiến lược kinh doanh tương đối rõ ràng. Chiến lược giúp trả lời các câu hỏi cốt lõi: doanh nghiệp đang ở giai đoạn nào, mục tiêu ngắn và trung hạn là gì, đâu là những nguồn lực còn thiếu hoặc chưa được khai thác hiệu quả. Từ đó, việc kết nối mới có trọng tâm, hướng đến đúng đối tượng và đúng loại nguồn lực. Ví dụ, startup giai đoạn phát triển sản phẩm cần ưu tiên kết nối với chuyên gia công nghệ, cố vấn ngành hoặc khách hàng sớm; trong khi giai đoạn mở rộng thị trường lại cần đối tác phân phối, nhà đầu tư hoặc mạng lưới bán hàng.

Chất lượng kết nối quan trọng hơn số lượng

Trong chiến lược kết nối nguồn lực, chất lượng mối quan hệ quan trọng hơn số lượng. Một vài mối quan hệ phù hợp, có sự tin cậy và khả năng hợp tác lâu dài, thường mang lại giá trị lớn hơn nhiều so với hàng chục mối quan hệ hời hợt. Doanh nghiệp cần đánh giá mối quan hệ dựa trên mức độ bổ trợ nguồn lực, khả năng tạo giá trị chung và mức độ cam kết của các bên. Kết nối bền vững thường được xây dựng trên cơ sở lợi ích song phương rõ ràng, thay vì kỳ vọng mơ hồ hoặc lợi ích ngắn hạn.

Kết nối là chiến lược lý tính có lợi hai chiều (win – win), không phải vấn đề của cảm tính

Trong kinh doanh và khởi nghiệp, kết nối thường bị hiểu sai như một hoạt động mang tính xã giao, dựa trên cảm tình, quen biết hay nể nang. Cách hiểu này không chỉ thiếu thực tế mà còn làm giảm giá trị cốt lõi của kết nối. Trên thực tế, kết nối là một chiến lược lý tính, được xây dựng trên nguyên tắc lợi ích hai chiều (win – win), chứ không phải câu chuyện của cảm xúc cá nhân.

Mỗi mối quan hệ bền vững đều tồn tại vì có giá trị trao đổi rõ ràng. Doanh nghiệp kết nối với doanh nghiệp khác để mở rộng thị trường, chia sẻ nguồn lực hoặc bổ sung năng lực còn thiếu. Cá nhân kết nối với tổ chức để tìm cơ hội phát triển nghề nghiệp, trong khi tổ chức cần năng lực, kinh nghiệm hoặc góc nhìn mới từ cá nhân đó. Khi cả hai bên đều nhìn thấy lợi ích cụ thể, mối quan hệ mới có lý do để tồn tại và phát triển lâu dài.

Cảm tính có thể giúp mở đầu một cuộc trò chuyện, nhưng không thể duy trì một mối quan hệ hợp tác nghiêm túc. Không có giá trị thực, mọi kết nối dựa trên “quen biết” sớm hay muộn cũng sẽ trở nên hình thức, thậm chí phản tác dụng. Ngược lại, kết nối dựa trên sự minh bạch về mục tiêu, năng lực và kỳ vọng giúp các bên tiết kiệm thời gian, giảm rủi ro và ra quyết định nhanh hơn. Trong bối cảnh hệ sinh thái khởi nghiệp ngày càng chặt chẽ, kết nối càng cần được nhìn nhận như một khoản đầu tư chiến lược. Đầu tư này đòi hỏi tư duy tỉnh táo: hiểu mình có gì, đối tác cần gì và hai bên có thể tạo ra giá trị chung ra sao. Khi đó, kết nối không còn là chuyện của cảm tính, mà là sự hợp tác bình đẳng, tôn trọng và cùng có lợi.

Nói cách khác, kết nối hiệu quả không đến từ cảm tính, mà đến từ tư duy chiến lược và giá trị thực. Đây mới là nền tảng của mọi mối quan hệ hai bên cùng có lợi đúng nghĩa.

Kết nối nguồn lực cần được quản trị và theo dõi

Giống như bất kỳ hoạt động chiến lược nào, kết nối nguồn lực cũng cần được quản trị. Doanh nghiệp nên có hệ thống ghi nhận, phân loại và theo dõi các mối quan hệ quan trọng, gắn chúng với mục tiêu kinh doanh cụ thể. Việc này giúp tránh tình trạng kết nối rời rạc, đồng thời giúp doanh nghiệp đánh giá được mối quan hệ nào đang tạo ra giá trị, mối quan hệ nào cần được củng cố hoặc điều chỉnh. Kết nối khi đó trở thành một phần trong hệ thống vận hành, thay vì hoạt động ngẫu hứng.

Kết nối nguồn lực trong kinh doanh không phải là hoạt động xã giao mang tính hình thức, mà là một bài toán chiến lược gắn chặt với mục tiêu phát triển của doanh nghiệp. Khi được tiếp cận đúng cách, kết nối giúp doanh nghiệp mở rộng năng lực, tận dụng nguồn lực bên ngoài và nâng cao khả năng cạnh tranh. Ngược lại, nếu thiếu chiến lược, kết nối dễ trở thành gánh nặng về thời gian và chi phí. Do đó, doanh nghiệp (đặc biệt là startup) cần thay đổi cách nhìn nhận: kết nối không phải để biết nhiều người hơn, mà để tạo ra nhiều giá trị hơn.

(CASIC tổng hợp)