Mở đầu

Bên cạnh những cơ hội to lớn, quá trình phát triển của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tại Việt Nam cũng đặt ra nhiều yêu cầu mới về năng lực công nghệ, mô hình quản trị và khả năng thích ứng với bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động. Sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, tốc độ thay đổi nhanh chóng của công nghệ và những thách thức mang tính toàn cầu như biến đổi khí hậu, đứt gãy chuỗi cung ứng hay yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững đã buộc các doanh nghiệp KNST phải liên tục đổi mới, nâng cao hàm lượng tri thức và giá trị gia tăng trong sản phẩm, dịch vụ.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành nền tảng cốt lõi cho hoạt động của nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Việc ứng dụng công nghệ số giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình vận hành, giảm chi phí, mở rộng thị trường và nâng cao khả năng tiếp cận khách hàng. Song song với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh đang nổi lên như một yêu cầu tất yếu, gắn liền với mục tiêu phát triển bền vững và cam kết giảm phát thải khí nhà kính. Các doanh nghiệp KNST, với lợi thế linh hoạt và khả năng đổi mới nhanh, đang đóng vai trò quan trọng trong việc thử nghiệm và triển khai các mô hình kinh doanh xanh, góp phần thúc đẩy quá trình tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng thân thiện với môi trường.

Đồng thời, sự phát triển của các lĩnh vực công nghệ cao và công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, blockchain, công nghệ sinh học hay tự động hóa đang mở ra những không gian tăng trưởng mới cho doanh nghiệp KNST Việt Nam. Việc làm chủ và ứng dụng hiệu quả các công nghệ này không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Thực tiễn cho thấy, nhiều doanh nghiệp KNST Việt Nam đã từng bước khẳng định năng lực sáng tạo, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn hướng đến thị trường quốc tế với những sản phẩm, giải pháp mang hàm lượng công nghệ và tính cạnh tranh cao.

Từ góc độ đó, việc nghiên cứu và phân tích vai trò của doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong các lĩnh vực chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và công nghệ cao – công nghệ mới có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận và thực tiễn. Không chỉ góp phần làm rõ những đóng góp của khu vực doanh nghiệp KNST đối với tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững, nghiên cứu này còn cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách, hoàn thiện hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và định hướng phát triển doanh nghiệp trong giai đoạn tới.

1. Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam trong lĩnh vực chuyển đổi số

1.1. Chuyển đổi số – động lực cốt lõi của nền kinh tế hiện đại

Ở cấp độ vĩ mô, chuyển đổi số không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất – kinh doanh mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo. Đối với Việt Nam, nơi phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, chuyển đổi số được xem là con đường ngắn nhất để thu hẹp khoảng cách phát triển với các quốc gia tiên tiến, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, với đặc trưng là mô hình tổ chức tinh gọn và tư duy đổi mới, đã trở thành lực lượng tiên phong trong việc thử nghiệm và triển khai các giải pháp số mới. Không bị ràng buộc bởi các hệ thống vận hành truyền thống, các doanh nghiệp KNST có khả năng nhanh chóng ứng dụng công nghệ, điều chỉnh mô hình kinh doanh và thích ứng linh hoạt với sự thay đổi của thị trường. Điều này cho phép họ đóng vai trò như những “phòng thí nghiệm sống” cho quá trình chuyển đổi số của nền kinh tế.

Từ góc độ xã hội, các giải pháp chuyển đổi số do doanh nghiệp KNST phát triển còn góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân, thu hẹp khoảng cách số giữa các nhóm dân cư và thúc đẩy sự hình thành của xã hội số. Do đó, vai trò của doanh nghiệp KNST trong chuyển đổi số không chỉ giới hạn ở giá trị kinh tế mà còn mang ý nghĩa xã hội sâu rộng.

Kết thúc phần 1, mời các bạn đến với phần 2 của bài viết Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam tiên phong trong các lĩnh vực trọng tâm.

Casic tổng hợp